m header

1 3

شماره سوم، سال یکم، زمستان 1399

ساڵی یه‌کم، ژماره‌ی سییه‌م، زستان 2021 زایینی

 Vol.1, No.3, Winter2021


 

ده‌سته‌ى شاعيرانى كاكه‌يى ناوچه‌ی كه‌ركووك 

محه‌مه‌د ئه‌حمه‌د سه‌عید (که‌ساس جه‌باری)  (دۆکترای مێژوو له‌ زانکۆی سلێمانی)

 

کاتی وه‌ر‌گرتن: 12/10/2020pdf icon30

کاتی قه‌بووڵکردن: 08/12/2020

 

  پوخته

گومانی تێدا نییه‌ که‌ لێکۆڵینه‌وه‌ و دیراسه‌کردن له‌سه‌ر ئه‌ده‌بیاتی دیالێکتی گۆران ئه‌رکێکی نه‌ته‌وه‌یی ‌و نیشتمانییه‌، هه‌قه‌ لێکۆڵه‌ره‌وانمان ئاوڕێکی لێ بده‌نه‌وه‌، چونکه‌ به‌رهه‌مێکی زۆری ئه‌ده‌بیاتی کوردیی پێ نووسراوه‌ته‌وه‌، به‌تایبه‌تی هه‌ردوو به‌شه‌ دیالێکتی هه‌ورامی‌ و کاکه‌یی "ماچۆ". به‌و پێیه‌ی ناوچه‌ی کاکه‌ییش ناوچه‌یه‌کی فراوانی شاری که‌رکوکی گرتووه‌ته‌وه‌‌ و له‌ دێرزه‌مانه‌وه‌ کاکه‌ییه‌کان له‌وێ نیشته‌جێ بوون. له‌ هه‌موو ناخۆشی ‌و کاره‌ساته‌کانی ناوچه‌که‌‌ و کوردستاندا پشکێکی زۆریان به‌ر که‌وتووه‌، له‌ هه‌موو بۆنه‌ و ڕاپه‌ڕین‌ و جووڵانه‌وه‌کانی ئازادیخوازی گه‌لی کورد به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ک هه‌ڵوێستی جوامێرانه‌یان هه‌بووه‌. شاعیرانیشی له‌ هه‌موو قۆناغه‌کاندا ئه‌و هه‌ڵوێسته‌یان نواندووه‌ و له‌ شیعره‌کانیاندا ڕه‌نگی داوه‌ته‌وه‌. کۆمه‌ڵێ شاعیر به‌ کۆمه‌ڵێ ناوه‌ڕۆکی شیعرییه‌وه‌ له‌ مه‌یدانی ئه‌ده‌بیاتدا حزووریان هه‌بووه‌، ناوه‌ڕۆکه‌ شیعرییه‌کانیان بۆ کێشه‌ی نه‌ته‌وه‌یی ‌و نیشتمانی ‌و ئایینی کوردان ته‌رخان کردووه‌. هه‌ر ئه‌وه‌ش بووه‌ هانده‌رم که‌ ئه‌م توێژینه‌وه‌ ئاماده‌ بکه‌م. کورته‌ و پوخته‌که‌ی بریتییه‌ له‌ کورته‌یه‌کی بارودۆخی که‌رکووک ‌و بواری شیعری به‌ نموونه‌ هێنانه‌وه‌ی چه‌ندین شاعیر کاکه‌یی وه‌ک خه‌لیل منه‌وه‌ر، مه‌لا فه‌تۆش‌ و مه‌لا عه‌باس حیلمی ‌و هیجری ده‌ده‌ تاد، هێنانه‌وه‌ی چه‌ندین تێکستی شیعری که‌ ئاماژه‌ کراون به‌و ناوه‌ڕۆکه‌ شیعرییانه

کلیل وشه: شیعر، کاکه‌یی، که‌رکووک، گۆران، یارسان.


 

گروهی از شاعران کاکه‌یی منطقه کرکوک

محمد احمد سعید (کساس جباری)   (دکترای تاریخ از دانشگاه سلیمانیه)

تاریخ دریافت: 21/07/1399 

 تاریخ پذیرش: 18/09/1399

   چکیده

بدون شک تحقیق و پژوهش در خصوص تاریخ و ادبیات گوران یک وظیفه ملی و میهنی است که شایسته‌ی تحقیقِ ویژه توسط محققین ما می­ باشد. چراکه آثار بسیاری در ادبیات کردی هست که در این زمینه نوشته شده است، علی‌الخصوص هر دو بخش ادبیات هورامی و کاکه­ یی (ماچو)ی آن. بر این اساس منطقه ­ی کاکه ­یی ­ها نیز محال وسیعی از شهر کرکوک را به خود اختصاص داده و دیر زمانیست که در این محال زندگی می­کنند. به دلیل بسیاری از ناملایمات و رویدادهای ناگوار در این محال و کردستان شرایط ناخوشایندی برایشان فراهم شده است، اما در تمام جریانات و جنبش­های کردی به شکل­های مختلف حضور داشته­اند. شاعران این مردم نیز در تمام مراحل و ادوار تاریخی با گفتن شعر همراه و همگام با جنبش­ های کردی بوده ­اند. شاعران این خطه با شعرهای زیاد خود در میدان ادبیات حضوری فعال داشته‌اند؛ خمیرمایه ­ی شعری ایشان بیشتر در باب میهن پرستی، ملی­گرایی و آیین کردی است. این مهم مرا ترغیب کرد تا این پژوهش را فراهم کنم. چکیده ­ی آن شامل مختصری از شرایط کرکوک در زمینه­ی شعر و آوردن چند نمونه شعر از شاعران کاکه­یی همچون: خلیل منور، ملافتوش، ملا عباس حلمی، هجری دده،...است؛ همچنین آوردن چند نمونه شعر مرتبط با موارد مورد بحث.

کلید واژه: شعر، کاکه‌یی، کرکوک، گوران، یارسان. 

 


A group of Kakaee poets in the Kirkuk region 

Mohammad Ahmad Saeed (Kasas Jabari)  (PhD in History from Sulaimaniyah University)

Recive data: 2020/10/12

Accpte data: 2020/12/08

Abstract:

There is no doubt that the study of the literary works of Gurani dialect is part of our national duty, researchers must pay attention and investigate about it because there is a great literary production in Kurdish literature written in this dialect, especially the two subdialects of Hawrami and Macho. Kakaees mainly inhabited in Kirkuk region, the Kakaee region covers a large part of the Kirkuk city, they settled this area a long time ago. They shared all the tragedies and disasters that befell in the region, and they also contributed actively in the liberation movement of the Kurdish people, these attitudes and struggles are reflected in their poems. There is a group of Kakaee poets who played an important role in the field of literature, and were interested in their poems about national issues and Kurdish religion as well. For this reason, I prepared this paper, I explained briefly the situation of Kirkuk region in terms of poems and literature. I investigated about some Kakaee poets such as Khallil Minawar, Mala Fatosh, Mala Abas Hilmi, Hijri Dada,.. etc. I also provided some examples of their poems.

Keywords: Poem, kakaee, kirkuk.guran.Yaresan.

tr footer

مشخصات مجله

ISSN : 2003-671X

صاحب امتیاز: انستیتو فرهنگی یارسان

مدیر مسئول: طیب طاهری

سردبیر: سوداد رسول

فرهنگ و واژه: عباس (ئاکو) جلیلیان

مدیر داخلی و روابط عمومی: الهام جهانگرد

مشاور فنی و مدیر انفورماتیک: سام کاکه‌یی

مترجم: امیر مهدی حجازی

تایپ و حروفچینی: افشان زرشکی

ویراستاری: سام کاکه‌یی

امور مشترکین و توزیع: وحید طاهری

گستره توزیع: ایران، عراق، اروپا، کانادا

زبان مجله: فارسی، کوردی، ترکی، عربی، انگلیسی

نوع انتشار: چاپی و الکترونیکی

نوع داوری: دوسویه داوری پنهان

زمان داوری: دو تا شش ماه

محل چاپ: سوئد

دسترسی به مقالات: آزاد

اخلاق سنجی پژوهش: 

پست الکترونیک: Journal@yaresan.com

نمایه شده در: 

نمایش تعداد مطالب
25310

مشخصات هیأت علمی

هیأت تحریریه (به ترتیب الفبا):

  • ایوب رستم
  • دکتر اسماعیل شمس
  • دکتر سامان حیدری
  • سوداد رسول
  • دکتر زرار صدیق توفیق
  • طیب طاهری
  • دکتر عبدالرضا رادفر
  • دکتر عرفان مصطفی
  • سید فخرالدین شاه ابراهیمی
  • دکتر کورش نیکنام
  • دکتر محمد علی سلطانی
  • دکتر نبیل عکید محمود
  • دکتر وریا عمر امین
  • هردویل کاکه یی
  • هیاس کاکه‌یی

 

 

 

 

 

open access

Site Yaresan

International Standard Serial Number

Yaresan Cultural Istitiute

Hawraman Culture Center