m header

1 2

شماره دوم، سال یکم، پاییز 1399

ساڵی یه‌کم، ژماره‌ی دووه‌م، پاییز 2020 زایینی

 Vol.1, No.2, Autumn 2020


 

مێژووی ئایین له‌ ھه‌ورامان

که‌یوان ئازاد ئه‌نوه‌ر (دۆکتۆرای شوێنه‌وارناسی، زانكۆی سلێمانی)

 

کاتی وه‌ر‌گرتن: 08/10/2020 pdf icon30

 کاتی قه‌بووڵکردن: 02/11/2020

کورته

(ھه‌ورامان) به‌ یه‌کێک له‌ ناوچه‌ دیار و دێرینه‌کانی کوردستان داده‌نرێت. ناوچه‌یه‌ک سه‌رباری ئه‌وه‌ی خاوه‌ن ڕه‌سه‌نایه‌تی و شێوه‌زار و که‌لتووری سه‌ربه‌خۆ و ڕێوڕه‌سم و سرووتی ئایینی خۆی بووه‌، له‌ ھه‌مان کاتدا خاوه‌ن چه‌ندین خه‌سڵه‌تی شارستانییه‌تی گه‌وره‌ش بووه‌. ئه‌وه‌ش له‌ خۆڕا و به‌ پیاھه‌ڵدان نه‌بووه‌ بۆ ناوچه‌یه‌کی کوردستان، به‌ڵکو تۆمار و به‌ڵگه‌نامه‌ مێژووییه‌کان شاھیدی چه‌ندین ده‌ساوه‌ردی مێژوویی ئه‌و ناوچه‌یه‌ن، که‌ ڕه‌سه‌نایه‌تییه‌که‌ی ده‌سه‌لمێنن. لێره‌وه‌ بۆ تیشکخستنه‌سه‌ر ته‌نیا لایه‌نێکی مێژوویی ئه‌و ناوچه‌یه‌، که‌ لایه‌نی ئایین و بیروباوه‌ڕه‌، ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌ ئاماده‌کرا، تا تیشک بخاته‌ سه‌ر مێژووی ده‌رکه‌وتن و بڵاوبوونه‌وه‌ی ئایین و بیروباوه‌ڕ له‌ ھه‌وراماندا. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش وێڕای تیشکخستنه‌سه‌ر پێگه‌ی جوگرافی ناوچه‌ی ھه‌ورامان و کورته‌یه‌ک له‌ ژیانی سه‌ره‌تایی تێدا، ئاماژه‌ به‌ ده‌رکه‌وتنی ئایین و ئایینزا و ڕێبازه‌کانی به‌پێی ڕه‌وتی مێژوو کراوه‌. ھه‌ر له‌ ئایینه‌کانی (جوو، مه‌سیحی، ئیسلام)، وه‌ک (سێ) ئایینی ناسراوی ئاسمانی، تا به‌ ئایینه‌کانی (زه‌رده‌شتی، کاکه‌یی، مانی) ده‌گات، له‌گه‌ڵ ھه‌ردوو ڕێبازی ته‌سه‌وفی (قادری و نه‌قشبه‌ندی)، که‌ ڕۆڵی دیاریان نه‌ک ته‌نێ له‌سه‌ر ژیانی ئایینی، به‌ڵکو له‌سه‌ر ژیانی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و کارگێڕی ناوچه‌که‌ش ھه‌بووه‌.

وشه‌ سه‌ره‌کییه‌کان: ئایین، هه‌ورامان، یارسان، اسلام، کورد، کوردستان.

 


 History of religion in Hawraman

Kaywan Azad Anwar (PHD.Archaeology Department, Sulaimani University, Kurdistan-Iraq)

Recive data: 2020/10/08

Accpte data: 2020/11/02

Abstract:

Hawraman is one of the distinctive and old places in Kurdistan. In addition to old history, it has its own independent language, culture, and customs. At the same time, it has enjoyed a great civilization. Hawraman has never been superficial, unworthy, and subservient compared with other regions. This historical achievement is confirmed by historical documents and evidence. This study investigated religion and rituals in Hawraman in order to explain the history of the development of rituals and thought in the said region. In so doing, the geography of Hawraman was described and a brief history of its primitive life was presented. Moreover, the origin of religion, rituals, and various orders was explained chronologically. Judaism, Christianity, and Islam, as three main divine religions, and such religions as Zoroastrian, Kakaî, Mani, as well as Qadiriyya and Naqshbandiyah orders all had a significant religious, political, social influence on the region.

Keywords: Religion, Hawraman, Yarsan, Eslam, Kurd, Kurdistan.

tr footer

مشخصات مجله

ISSN : 2003-671X

صاحب امتیاز: انستیتو فرهنگی یارسان

مدیر مسئول: طیب طاهری

سردبیر: فهمی کاکه یی

فرهنگ و واژه: عباس (ئاکو) جلیلیان

مدیر داخلی و روابط عمومی: الهام جهانگرد

مشاور فنی و مدیر انفورماتیک: سام کاکه‌یی

مترجم: امیر مهدی حجازی

تایپ و حروفچینی: افشان زرشکی

ویراستاری: سام کاکه‌یی، فهمی کاکه‌یی

امور مشترکین و توزیع: وحید طاهری

گستره توزیع: ایران، عراق، اروپا، کانادا

زبان مجله: فارسی، کوردی، ترکی، عربی، انگلیسی

نوع انتشار: چاپی و الکترونیکی

نوع داوری: دوسویه داوری پنهان

زمان داوری: دو تا شش ماه

محل چاپ: سوئد

دسترسی به مقالات:

نمایه شده:

اخلاق سنجی پژوهش: 

پست الکترونیک: Journal@yaresan.com

مشخصات هیأت علمی

هیأت تحریریه (به ترتیب الفبا):

  • ایوب رستم
  • دکتر اسماعیل شمس
  • دکتر سامان حیدری
  • سوداد رسول
  • دکتر زرار صدیق توفیق
  • طیب طاهری
  • دکتر عبدالرضا رادفر
  • دکتر عرفان مصطفی
  • سید فخرالدین شاه ابراهیمی
  • دکتر کورش نیکنام
  • دکتر محمد علی سلطانی
  • دکتر نبیل عکید محمود
  • دکتر وریا عمر امین
  • هردویل کاکه یی
  • هیاس کاکه‌یی

 

 

 

 

 

Yaresan Cultural Istitiute

Hawraman Culture Center

Site Yaresan

International Standard Serial Number